SONAR Araştırma Şirketi’nin ekim ayı siyasi eğilim araştırması, Türkiye'deki geleneksel seçmen bloklarında taşları yerinden oynatacak nitelikte bir tablo ortaya koydu. Araştırmaya ne iktidar ne de muhalefet partilerinin performansı damga vurdu; anketin asıl kazananı ve en büyük gücü "Görüş Belirtmeyen ve Kararsız" seçmen kitlesi oldu.
SONAR Başkanı Hakan Bayrakçı'nın "38 yıllık meslek hayatımda ilk kez karşılaşıyorum" diyerek şaşkınlığını gizleyemediği anket, hem ham verileri hem de orantısal dağılım sonrasındaki yükseliş ve düşüş trendleriyle çok konuşulacak bir analize işaret ediyor.
Anketin Asıl Birincisi: %33,1 ile "Sessiz Devrim"
Dağıtım yapılmamış ham verilere bakıldığında Türkiye'deki en büyük siyasi odak, hiçbir partiye ait olmadığını belirten kitle oldu. Ankete katılanların %33,1'i tercih beyan etmekten kaçındı. Bu devasa blok; %11,9 kararsızlar, %10,5 sandığa gitmeyecekler, %6,9 fikrini belirtmeyenler ve %3,8 geçersiz oy atacağını söyleyenlerden oluşuyor.
Siyasi analistler, seçmenin üçte birinin kendisini gizlemesini sadece kararsızlıkla değil, kutuplaşan siyasi iklimde görüşünü beyan etmekten çekinme dürtüsüyle de açıklıyor.
Kimler Yükselişte?
Yeni Parti Zirveye Ortak Edildi: Kararsızlar dağıtılmadan önce %18,8, dağıtıldıktan sonra ise %28,2 oy oranına ulaşan Yeni Parti, ana akım siyasetin en güçlü aktörlerinden biri olduğunu tescilledi. Birinci sıradaki AK Parti ile arasındaki farkı sadece 1,5 puana indirerek iktidarı nefes nefese bir takibe aldı.
İyi Parti Sıçrama Yaparak 3. Sıraya Yerleşti: Kongre süreçlerinin ve rüzgarın ardından İYİ Parti, kararsızlar dağıtıldığında %10,9 oy oranına ulaşarak çift haneleri yakaladı. Bu sonuçla DEM Parti'yi de geride bırakan İYİ Parti, anketin üçüncü büyük gücü haline geldi.
DEM Parti Pozisyonunu Koruyor: Kararsızların dağıtılmasıyla %9,0 seviyesine ulaşan DEM Parti, kemik seçmen yapısını koruyarak kritik bir dengede kalmayı sürdürüyor.
Kimler Düşüşte?
AK Parti Kan Kaybediyor: Dağıtım sonrası %29,7 oy oranına sahip olan AK Parti, listenin ilk sırasındaki yerini korusa da tarihi bazda taban sınırlarına gerilemiş durumda. Özellikle Yeni Parti ile arasındaki makasın neredeyse tamamen kapanmış olması, iktidar bloğu için ciddi bir alarm niteliğinde değerlendiriliyor.
MHP Baraj Sınırında: MHP'nin orantısal dağılım sonrasındaki oy oranı %4,9 olarak ölçüldü. Son dönemdeki siyasi çıkışlar ve eksen tartışmaları, partinin oy oranında dikkate değer bir erimeye yol açmış görünüyor.
CHP’de Büyük Çöküş: Anketin en dramatik düşüşünü yaşayan partisi CHP oldu. Kararsızlar dağıtıldıktan sonra dahi sadece %3,0 oy oranında kalan CHP; Zafer Partisi (%3,1) ve Yavuz Ağıralioğlu’nun kurduğu Anahtar Parti’nin (%3,1) arkasında kalarak tarihi bir dip seviyeyi gördü.
Kararsızlar Dağıtıldıktan Sonraki Net Oy Oranları:
AK Parti: %29,7
Yeni Parti: %28,2
İYİ Parti: %10,9
DEM Parti: %9,0
MHP: %4,9
Zafer Partisi: %3,1
Anahtar Parti: %3,1
CHP: %3,0
Yeniden Refah Partisi: %2,2
Diğerleri: %5,9
